Darowizna mieszkania – co warto o niej wiedzieć?

Mieszkanie jest w dzisiejszych czasach bardzo pożądanym dobrem, jednak jego kupno nie dla wszystkich jest osiągalne. Zdarza się że rodzice lub bliskie osoby, będące w posiadaniu nieruchomości, chcą przekazać ją w postaci darowizny. Jak prawnie wygląda darowizna mieszkania? Dowiecie się z dzisiejszego artykułu!

Darowizna mieszkania – jak ją przekazać

Według definicji, darowizna to rodzaj umowy nazwanej prawa cywilnego, która ma na celu nieodpłatne przysporzenie obdarowanemu korzyści kosztem majątku darczyńcy. Ogólnie rzecz biorąc, różnego rodzaju darowizny nie wymagają żadnej oficjalnej formy przekazania. Jednak w przypadku przekazania własności nieruchomości wymagany jest akt notarialny, który będzie ją potwierdzał. Należy więc udać się do notariusza, który zgłosi darowiznę również do urzędu skarbowego, zwalniając tym samym z tego obowiązku strony. W umowie darczyńca może określić warunki, jakie obdarowany musi spełnić przed otrzymaniem darowizny. Warto pomyśleć też o zapisie regulującym kwestie spadkowe – jeśli nie chcemy, aby po śmierci darczyńcy mieszkanie było częścią spadku, można umieścić w umowie zapis o wyłączeniu go ze schedy spadkowej. Umowa darowizny ma skutek natychmiastowy, to znaczy obdarowany już w momencie podpisania jej przez strony staje się właścicielem mieszkania. Niestety, koszty jej sporządzenia są wysokie, mogą wynieść nawet kilka tysięcy złotych. Należy do nich taksa notarialna, podatek VAT od wynagrodzenia notariusza i koszt wpisu do księgi wieczystej.

Darowizna mieszkania – co warto o niej wiedzieć?

Darowizna mieszkania – podatek

Oprócz opłat za samo sporządzenie umowy darowizny, obdarowany musi też zapłacić podatek do urzędu skarbowego, ale tylko jeśli nie należy do najbliższych członków rodziny. Z podatku zwolnieni są więc małżonkowie, wstępni, zstępni, pasierbi, rodzeństwo, ojczym i macocha. W przypadku dalszej rodziny również może wystąpić zwolnienie z podatku, ale tylko jeśli obdarowany spełni szereg warunków wymienionych w artykule 16 Ustawy o podatku od spadków i darowizn, m.in. musi być obywatelem Polski, nie może być właścicielem ani współwłaścicielem innego budynku mieszkalnego, nie może dysponować spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego, musi zamieszkiwać w otrzymanym mieszkaniu przez kolejnych 5 lat i nie może go sprzedać, a metraż tego mieszkania nie może przekraczać 110 m2.

Darowizna mieszkania – czy można ją cofnąć?

Zdarzają się czasem sytuacje, w których darczyńca żałuje decyzji o przekazaniu darowizny. Co w takim wypadku? Istnieje możliwość jej odwołania z uwagi na rażącą niewdzięczność obdarowanego. Przepisy nie precyzują jednak jak przejawia się owa niewdzięczność. Można tutaj posiłkować się orzeczeniem białostockiego sądu: „Rażąca niewdzięczność występuje, gdy obdarowany dopuszcza się względem darczyńcy rozmyślnie nieprzyjaznych aktów, przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu, czci oraz mieniu, a także gdy narusza obowiązki wynikające ze stosunków osobistych łączących go z darczyńcą, np. odmawia pomocy w czasie choroby mimo oczywistej możliwości jej udzielenia”. Aby odwołać darowiznę, darczyńca musi złożyć oświadczenie obdarowanemu na piśmie, a następnie obie strony muszą spisać umowę o przeniesieniu własności. Raczej nie zdarza się, aby obdarowany chciał polubownie zwrócić nieruchomość, dlatego konieczne może być wstąpienie na drogę sądową. Warto wiedzieć także, że darowizny nie można odwołać o upływie roku od chwili, w której darczyńca dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego, lub jeśli mu wybaczył. Inną formą zabezpieczenia darczyńcy, jeśli obawia się on o możliwość dalszego korzystania z podarowanego mieszkania, jest ustanowienie służebności, tzn. niezbywalnego, dożywotniego prawa do korzystania z nieruchomości.

Darowizna mieszkania – co warto o niej wiedzieć?

Przekazanie praw własności do mieszkania to poważna decyzja, dlatego trzeba ją dobrze przemyśleć, nawet jeśli chodzi o najbliższe osoby. Należy też pamiętać, że jest to akt bezinteresowny, nie można więc żądać od obdarowanego żadnej formy zapłaty.  Zależnie od indywidualnej sytuacji obu stron, warto zastanowić się też, czy lepszą opcją nie będzie przekazanie mieszkania w testamencie.

Wpisy, które mogą Cię także zainteresować:

  1. Księga wieczysta – wszystko, co musisz o niej wiedzieć
  2. Jak wybrać mieszkanie, aby potem nie żałować?
  3. Jak urządzić wynajmowane mieszkanie?